Editorial

Oda a la naranja – Eugenio Valle Molina

Tatsotson tein xokot

 

Xokot

Keman nitatapoua nokaltenoj

uan niktemoua se taneltokalis

tein ika nikpeualtis in tonal

moajuiyalis nikijyotilana

uan nimits maktilia yin tatsotson

kampa sejse xochitajtol niktalisneki

nochi mochipaujkayo neketsalis

 

Keniuj nitajtanis in almasal

komo ayamo nikyekoua motsopekat

iniuan nokalyetouanij

 

Nikuelita motech nikxolauas nomajpiluan

itech momalakach neketsalis

nech elnamiktia in yolix selik

uan chikaujkej tein miakej siuamej

tein nouan panokej

itsintan in xokokoujmej

 

Xokot

keman sepa nimokepa noxolal

ika tepos uan iksa niojtoka

moajuiyalis nech tajpaloua

nochi kampa nitayeualojtiuj

 

Tikoujtaj tonaltsin tein mouiuitatsoua

ika ejekat tein tiotak

kampa uejkapaj momaxiujyo

 

Nej nikneki nochipa ximimilikato

kampa in koujtaj

uan ijkon nochimej tiueliskej

tikyekoskej motsopekyo

Ome mestika tein xiuit 2011

 

Oda a la naranja

 

¡Ay, naranja!,

cuando abro las ventanas de mi casa

y busco una esperanza

para empezar el día

es tu fragancia la que aspiro

y para ti canto esta oda

deseando poner en cada verso

la misma claridad de tu presencia.

 

¿Cómo pedir el almuerzo

sin antes saborear tu dulce jugo

en compañía de mi familia?

 

Me gusta deslizar mis dedos

por tu redonda geografía:

me recuerda los pechos tiernos

o maduros de tantas mujeres

que estuvieron conmigo

al pie de los naranjos.

 

 

¡Ay, naranja!,

cuando vuelvo a mi pueblo

en coche o caminando

tu suave aroma me saluda

en cada vuelta del camino.

 

Eres el sol silvestre que se mece

por el viento de la tarde

sobre las ramas altas.

 

Yo quiero que sigas brillando

entre los campos

para que todos probemos sin medida

la dulcedumbre de tus gajos.

Febrero de 2011

 

PIPITSKANIMEJ

GOLONDRINAS

Tsikitsitsin xochitajtol mejikamaseualtajtol uan koyotajtol

Breversos en náhuatl y en español

Eugenio  Valle Molina

Ediciones del Lirio Primera edición 2025

To Top