{"id":159834,"date":"2026-09-04T08:39:17","date_gmt":"2026-09-04T14:39:17","guid":{"rendered":"https:\/\/opiniondeyucatan.com\/?p=159834"},"modified":"2026-09-04T08:39:17","modified_gmt":"2026-09-04T14:39:17","slug":"oda-a-la-naranja-eugenio-valle-molina","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/opiniondeyucatan.com\/?p=159834","title":{"rendered":"Oda a la naranja &#8211; Eugenio Valle Molina"},"content":{"rendered":"<p>Tatsotson tein xokot<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Xokot<\/p>\n<p>Keman nitatapoua nokaltenoj<\/p>\n<p>uan niktemoua se taneltokalis<\/p>\n<p>tein ika nikpeualtis in tonal<\/p>\n<p>moajuiyalis nikijyotilana<\/p>\n<p>uan nimits maktilia yin tatsotson<\/p>\n<p>kampa sejse xochitajtol niktalisneki<\/p>\n<p>nochi mochipaujkayo neketsalis<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Keniuj nitajtanis in almasal<\/p>\n<p>komo ayamo nikyekoua motsopekat<\/p>\n<p>iniuan nokalyetouanij<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Nikuelita motech nikxolauas nomajpiluan<\/p>\n<p>itech momalakach neketsalis<\/p>\n<p>nech elnamiktia in yolix selik<\/p>\n<p>uan chikaujkej tein miakej siuamej<\/p>\n<p>tein nouan panokej<\/p>\n<p>itsintan in xokokoujmej<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Xokot<\/p>\n<p>keman sepa nimokepa noxolal<\/p>\n<p>ika tepos uan iksa niojtoka<\/p>\n<p>moajuiyalis nech tajpaloua<\/p>\n<p>nochi kampa nitayeualojtiuj<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Tikoujtaj tonaltsin tein mouiuitatsoua<\/p>\n<p>ika ejekat tein tiotak<\/p>\n<p>kampa uejkapaj momaxiujyo<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Nej nikneki nochipa ximimilikato<\/p>\n<p>kampa in koujtaj<\/p>\n<p>uan ijkon nochimej tiueliskej<\/p>\n<p>tikyekoskej motsopekyo<\/p>\n<p>Ome mestika tein xiuit 2011<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Oda a la naranja<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u00a1Ay, naranja!,<\/p>\n<p>cuando abro las ventanas de mi casa<\/p>\n<p>y busco una esperanza<\/p>\n<p>para empezar el d\u00eda<\/p>\n<p>es tu fragancia la que aspiro<\/p>\n<p>y para ti canto esta oda<\/p>\n<p>deseando poner en cada verso<\/p>\n<p>la misma claridad de tu presencia.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u00bfC\u00f3mo pedir el almuerzo<\/p>\n<p>sin antes saborear tu dulce jugo<\/p>\n<p>en compa\u00f1\u00eda de mi familia?<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Me gusta deslizar mis dedos<\/p>\n<p>por tu redonda geograf\u00eda:<\/p>\n<p>me recuerda los pechos tiernos<\/p>\n<p>o maduros de tantas mujeres<\/p>\n<p>que estuvieron conmigo<\/p>\n<p>al pie de los naranjos.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u00a1Ay, naranja!,<\/p>\n<p>cuando vuelvo a mi pueblo<\/p>\n<p>en coche o caminando<\/p>\n<p>tu suave aroma me saluda<\/p>\n<p>en cada vuelta del camino.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Eres el sol silvestre que se mece<\/p>\n<p>por el viento de la tarde<\/p>\n<p>sobre las ramas altas.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Yo quiero que sigas brillando<\/p>\n<p>entre los campos<\/p>\n<p>para que todos probemos sin medida<\/p>\n<p>la dulcedumbre de tus gajos.<\/p>\n<p>Febrero de 2011<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>PIPITSKANIMEJ<\/p>\n<p><strong>GOLONDRINAS<\/strong><\/p>\n<p>Tsikitsitsin xochitajtol mejikamaseualtajtol uan koyotajtol<\/p>\n<p>Breversos en n\u00e1huatl y en espa\u00f1ol<\/p>\n<p><strong>Eugenio\u00a0 Valle Molina<\/strong><\/p>\n<p>Ediciones del Lirio Primera edici\u00f3n 2025<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tatsotson tein xokot &nbsp; Xokot Keman nitatapoua nokaltenoj uan niktemoua se taneltokalis tein ika nikpeualtis in tonal moajuiyalis nikijyotilana uan nimits maktilia yin tatsotson kampa sejse xochitajtol niktalisneki nochi mochipaujkayo neketsalis &nbsp; Keniuj nitajtanis in almasal komo ayamo nikyekoua motsopekat iniuan nokalyetouanij &nbsp; Nikuelita motech nikxolauas nomajpiluan itech momalakach neketsalis nech elnamiktia in yolix selik [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":158891,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[],"class_list":["post-159834","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-editorial"],"blog_post_layout_featured_media_urls":{"thumbnail":["https:\/\/opiniondeyucatan.com\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/IMG_20260721_155134-150x150.jpg",150,150,true],"full":["https:\/\/opiniondeyucatan.com\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/IMG_20260721_155134.jpg",640,480,false]},"categories_names":{"11":{"name":"Editorial","link":"https:\/\/opiniondeyucatan.com\/?cat=11"}},"tags_names":[],"comments_number":0,"wpmagazine_modules_lite_featured_media_urls":{"thumbnail":["https:\/\/opiniondeyucatan.com\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/IMG_20260721_155134-150x150.jpg",150,150,true],"cvmm-medium":["https:\/\/opiniondeyucatan.com\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/IMG_20260721_155134-300x300.jpg",300,300,true],"cvmm-medium-plus":["https:\/\/opiniondeyucatan.com\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/IMG_20260721_155134-305x207.jpg",305,207,true],"cvmm-portrait":["https:\/\/opiniondeyucatan.com\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/IMG_20260721_155134-400x480.jpg",400,480,true],"cvmm-medium-square":["https:\/\/opiniondeyucatan.com\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/IMG_20260721_155134-600x480.jpg",600,480,true],"cvmm-large":["https:\/\/opiniondeyucatan.com\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/IMG_20260721_155134.jpg",640,480,false],"cvmm-small":["https:\/\/opiniondeyucatan.com\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/IMG_20260721_155134-130x95.jpg",130,95,true],"full":["https:\/\/opiniondeyucatan.com\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/IMG_20260721_155134.jpg",640,480,false]},"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/opiniondeyucatan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/159834","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/opiniondeyucatan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/opiniondeyucatan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/opiniondeyucatan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/opiniondeyucatan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=159834"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/opiniondeyucatan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/159834\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":159836,"href":"https:\/\/opiniondeyucatan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/159834\/revisions\/159836"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/opiniondeyucatan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/158891"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/opiniondeyucatan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=159834"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/opiniondeyucatan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=159834"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/opiniondeyucatan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=159834"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}